สลายหินปูนในหลอดเลือดหัวใจ รักษาโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ IVL (Intravascular Lithotripsy)

ในยุคที่โรคหัวใจและหลอดเลือดยังคงเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้น ๆ ของคนไทยและทั่วโลก ปัญหาสำคัญที่ทำให้การรักษาซับซ้อนมากขึ้น คือ “หินปูนในหลอดเลือดหัวใจ” หรือภาวะหลอดเลือดแข็งจากแคลเซียมสะสม (Severe Coronary Calcification)

เทคโนโลยี IVL (Intravascular Lithotripsy) จึงถูกพัฒนาขึ้นเพื่อช่วย “สลายหินปูนในหลอดเลือดจากภายใน” เพิ่มความปลอดภัยและประสิทธิภาพของการขยายหลอดเลือดและใส่ขดลวด (Stent)

IVL คืออะไร ?

IVL (Intravascular Lithotripsy) คือเทคโนโลยีทางการแพทย์ที่ใช้ “คลื่นกระแทกพลังงานต่ำ (Shockwave)” ส่งผ่านบอลลูนภายในหลอดเลือด เพื่อแตกและสลายแคลเซียมที่เกาะผนังหลอดเลือดหัวใจ หลักการคล้ายกับการสลายนิ่วด้วยคลื่นกระแทก แต่ถูกออกแบบเฉพาะสำหรับหลอดเลือดหัวใจ โดยสามารถสลายแคลเซียมที่แข็งและลึกได้ โดยไม่ทำลายเนื้อเยื่อปกติโดยรอบ

หินปูนในหลอดเลือดหัวใจ เกิดจากอะไร ?

การสะสมของแคลเซียมในผนังหลอดเลือดเกิดจากกระบวนการอักเสบเรื้อรังและคราบไขมันสะสม (Atherosclerosis) ซึ่งพบบ่อยในผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยง เช่น

• เบาหวาน
• ความดันโลหิตสูง
• ไขมันในเลือดสูง
• สูบบุหรี่
• อายุที่เพิ่มขึ้น

เมื่อหลอดเลือดแข็งและตีบ การขยายหลอดเลือดแบบปกติอาจทำได้ยาก เสี่ยงต่อการใส่ขดลวดไม่สมบูรณ์ ซึ่งเพิ่มโอกาสการตีบซ้ำในอนาคต

ขั้นตอนการรักษาด้วย IVL

1. แพทย์สอดสายสวนผ่านหลอดเลือดเข้าสู่ตำแหน่งที่ตีบ
2. นำบอลลูน IVL เข้าไปวางในจุดที่มีหินปูน
3. ปล่อยคลื่นกระแทกพลังงานต่ำผ่านบอลลูน
4. คลื่นจะทำให้แคลเซียมแตกเป็นรอยร้าวขนาดเล็ก
5. จากนั้นจึงขยายบอลลูนและใส่ขดลวดได้อย่างเหมาะสม

เทคนิคนี้ช่วยให้ผนังหลอดเลือดยืดหยุ่นขึ้น และลดแรงดันที่ต้องใช้ในการขยายหลอดเลือด

ข้อดีของ IVL

• สลายแคลเซียมได้ทั้งชั้นตื้นและลึก
• ลดความเสี่ยงหลอดเลือดฉีกขาด เมื่อเทียบกับการรักษาหลอดเลือดที่มีหินปูนแบบอื่น
• เพิ่มประสิทธิภาพการใส่ขดลวด
• ใช้พลังงานต่ำ ไม่ทำลายเนื้อเยื่อรอบข้างมากเกินจำเป็น
• ช่วยลดภาวะแทรกซ้อนบางประการในผู้ป่วยหลอดเลือดแข็งมาก

เหมาะกับใครบ้าง ?

IVL มักพิจารณาใช้ในผู้ป่วยที่มี

• หลอดเลือดหัวใจตีบชนิดมีแคลเซียมสะสมมาก
• เคยขยายหลอดเลือดแล้วแต่ไม่สำเร็จ หรือขดลวดที่ใส่กางไม่ออกเนื่องจากหินปูน
• มีความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนจากการขยายแบบแรงดันสูง
• ผู้สูงอายุหรือผู้ป่วยที่มีโรคร่วมหลายอย่าง

การเลือกใช้วิธีรักษาจะขึ้นอยู่กับการประเมินของแพทย์เฉพาะทางหัวใจและหลอดเลือด

IVL แตกต่างจากวิธีอื่นอย่างไร ?

เทคโนโลยี Intravascular Lithotripsy (IVL) เหมาะกับใคร?

• ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดหัวใจตีบที่มีหินปูนเกาะมาก (Severe Coronary Calcification) หลอดเลือดแข็ง ขยายได้ยาก เสี่ยงต่อการขยายไม่เต็มที่หากใช้บอลลูนทั่วไป
• ผู้ที่เคยขยายหลอดเลือดแล้วไม่ได้ผลดีเท่าที่ควร เช่น ขดลวดกางไม่เต็ม หรือยังมีการตีบซ้ำจากผนังหลอดเลือดแข็งมาก
• ผู้สูงอายุ หรือผู้ป่วยเบาหวาน โรคไตเรื้อรัง ซึ่งมักมีภาวะหินปูนสะสมในหลอดเลือดมากกว่าคนทั่วไป
• ผู้ป่วยที่ต้องการลดความเสี่ยงจากการทำหัตถการที่ซับซ้อน IVL ใช้พลังงานคลื่นกระแทกความดันต่ำ ช่วยแตกแคลเซียมโดยลดการบาดเจ็บต่อผนังหลอดเลือดเมื่อเทียบกับบางเทคนิคดั้งเดิม

โรคหลอดเลือดหัวใจตีบที่มี “หินปูนสะสมมาก” เป็นหนึ่งในภาวะที่ทำให้การรักษาซับซ้อนขึ้น และเพิ่มความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อนในอนาคต เทคโนโลยี IVL (Intravascular Lithotripsy) จึงเข้ามามีบทบาทสำคัญในการช่วยสลายแคลเซียมจากภายในหลอดเลือด ทำให้ผนังหลอดเลือดมีความยืดหยุ่นมากขึ้น และช่วยให้การขยายหลอดเลือดหรือใส่ขดลวดทำได้อย่างเหมาะสมตามข้อบ่งชี้ทางการแพทย์

อย่างไรก็ตาม การเลือกแนวทางการรักษา ไม่ว่าจะเป็น Balloon, Rotational Atherectomy หรือ IVL จำเป็นต้องอาศัยการประเมินอย่างละเอียดโดยแพทย์เฉพาะทางโรคหัวใจและหลอดเลือด รวมถึงการตรวจวินิจฉัยที่แม่นยำ เพื่อวางแผนการรักษาที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคล

ที่ ศูนย์หัวใจ โรงพยาบาลพญาไท 2 เราให้การดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดหัวใจแบบครบวงจร ตั้งแต่การคัดกรองความเสี่ยง การตรวจวินิจฉัยด้วยเทคโนโลยีที่ทันสมัย ไปจนถึงการรักษาโดยทีมแพทย์เฉพาะทางที่มีประสบการณ์ ภายใต้มาตรฐานความปลอดภัยของโรงพยาบาลเอกชนชั้นนำ

บทความโดย : ผศ. นพ. กุลยศ จงพิพัฒน์วณิชย์
อายุรแพทย์โรคหัวใจ และแพทย์เฉพาะทางด้านการสวนหัวใจและขยายหลอดเลือด
ศูนย์หัวใจ โรงพยาบาลพญาไท 2

Reference : https://www.phyathai.com/th/pyt2/article/ivl-intravascular-lithotripsy-coronary-calcification-treatment-pt2